Archi­tec­tuur

Het pand van Tumult is ontworpen door KOSCHUCH Architects en NEXT Architects. Het gebouw telt 6.000 m² en is op het hoogste punt 21,5 meter hoog. Ondanks de plek direct naast het Forum kiest Tumult bewust voor een bescheidener houding. Waar het Forum zich als icoon afzet tegen de stad, gaat Tumult juist het gesprek aan met de omgeving. Dat zie je terug in de afwisselende bouwdelen, de verspringende gootlijn van het metselwerk en de kleur en textuur van de gevel.

Gelaagdheid

Tumult is een ensemble van gebouwen waarin verschillende tijdlagen zichtbaar zijn. Aan de Sint Jansstraat staan gevels uit de 18e, 19e en 20e eeuw naast elkaar. Tumult schrijft daar geen nieuw verhaal overheen, maar voegt een nieuw hoofdstuk toe aan de geschiedenis van de stad. De historische gevel staat zelfs letterlijk los: tussen de oude gevel en de nieuwbouw zit een meter ruimte en de nieuwbouw rust op een eigen betonconstructie.

In de nieuwe gevel aan de Schoolstraat komen de raampatronen van de oude gebouwen terug als verschillende patronen in het metselwerk. Daarvoor is gekozen voor een rode baksteen van Groningse klei, gemaakt door steenfabriek Strating in Pekela. Let er maar eens op als je langsloopt.

Ogen op de stad

De nieuwe gevels van Tumult herken je aan de grote vensters. Door de grote open ruimtes en ramen zie je van buitenaf wat er binnen gebeurt. Wie anderen aan het werk ziet, krijgt zin om zelf aan de slag te gaan. Binnen vormen de ramen zitnissen met diepe vensterbanken, waar je even kunt zitten met de binnenstad als panorama voor je.

Tekst gaat door onder de foto

Interieur

De begane grond van het gebouw is opgebouwd rond een helder assenkruis. De doorgang tussen de Sint Jansstraat en het Forum (de Popkenstraat) kruist een tweede as die de twee binnentuinen met elkaar verbindt. Omdat Tumult op de Hondsrug staat, een heuvelrug uit de ijstijd, zit er tussen de twee ingangen een halve meter hoogteverschil. In de entreehal loop je dus ongemerkt omhoog of omlaag. Op het kruispunt ligt een vide: het middelpunt van het gebouw. Hier komt straks een kunstwerk te hangen, gemaakt van het hout van de Ginkgo-boom die voorheen op de binnenplaats stond.

Vanaf de vide loopt een brede trap naar de Groene Zaal en de Rode Zaal. Rondom het assenkruis liggen de kantoren, de ateliers, de Kinderwerkplaats en het café. De huiskamer van het café grenst aan de binnenplaats en sluit aan op de publiekstrap. Die trap is zitplek en tribune tegelijk, met zicht op het podium in het café.

Het interieur is robuust en stoer: een echte maakomgeving. Stoelen en tafels kregen een verfdip in terracotta, zodat ze aansluiten bij de rode baksteen. Daartegenover staan de felgele balustrades, die het grijze beton en de traptreden een uitgesproken karakter geven. Ook de deuren hebben per verdieping een eigen kleur.

Tekst gaat door onder de foto

Duurzaam

Tumult wil een voorbeeld zijn en sluit aan bij de duurzaamheidsambities van de gemeente Groningen. Dat zie je overal terug, van dak tot interieur.

Betonbalken en installaties zijn bewust in het zicht gelaten. Zonder systeemplafonds blijven de ruimtes hoog, en het interieur krijgt er een robuust en informeel karakter door.

Ook de gevels zijn slim ontworpen. De zuidgevel is vrij gesloten om opwarming te voorkomen, terwijl de noordgevel aan de binnentuin volledig van glas is. In het metselwerk zitten nestkasten voor vogels en vleermuizen.

De tussendaken en de tuin krijgen een bloemenmengsel van meerjarige inheemse soorten waar insecten dol op zijn. Een groot deel van het dak is een sedumdak, dat regenwater vasthoudt en de omgeving verkoelt. Zonnepanelen liggen er niet: het Forum geeft daarvoor te veel schaduw.

Materialen uit het oude pand kregen een tweede leven. Het marmer van de oude trappen zit nu in de onderkant van de receptie en de bar. Het blad van bar en receptie is gemaakt van de houten vloer uit de oude concertzaal van de muziekschool, en van de vloer van het voormalige lokaal 1 zijn tafelbladen gemaakt.

Tekst gaat door onder de foto

Begane grond

Of je nu binnenkomt via de Sint Jansstraat of via de Forumzijde, je loopt zo het Tumult Café in, met de bar en receptie van hergebruikt hout en marmer. Hier lunch je samen, ontmoet je elkaar of ontspan je even. Het café grenst aan de patio in het hart van het gebouw.

In het monumentale deel zit het atelier voor edelsmeden. Het is het enige atelier in dit deel van het gebouw en helemaal op maat gemaakt. Hier ontwerp en maak je je eigen sieraden. Ernaast ligt een kantoorruimte waar de originele schouw met Delfts blauwe tegeltjes bewaard is gebleven.

Naast de ingang aan de Forumzijde ligt het mode- en textielatelier. Hier leer je je eigen kleding maken of ga je aan de slag met vilten, textieldruk, weven en tuften. Let op de enorme metalen stellingkasten: in het hele gebouw staat maar liefst 200 meter aan stellingkasten.

Kinderwerkplaats

In de voormalige drukkerij, naast de ingang aan de Sint Jansstraat, maken kinderen theater, muziek en beeldende kunst in de Kinderwerkplaats. Tijdens het archeologisch onderzoek werd achter de historische voorgevel van deze drukkerij een bom gevonden van Bommen Berend, de bisschop van Münster die Groningen in 1672 beschoot. Een directe link met Gronings Ontzet op 28 augustus.

Alles in de Kinderwerkplaats is mobiel. Zo verandert de ruimte snel van groot naar klein en ontstaan er makkelijk knusse hoekjes. Opvallend is de keuken met witte tegels en gekleurde voegen en de grote kast die van keukenkast overloopt in een boekenkast voor kinderen. De tribune bestaat uit stapelbare houten kubussen die ook dienen als podium of als sokkel voor een expositie.

Je kunt hier je verjaardag vieren of met de klas komen. Op zondag en in bijna alle vakanties zijn er workshops voor kinderen.

Tekst gaat door onder de foto

Eerste verdieping

Via de tribunetrap of de lift kom je op de eerste verdieping. Hier is een hangplek voor jongeren en de tribunetrap is ook een fijne plek voor cursisten of wachtende ouders. Er zijn vier popoefenruimtes, een drumcabine en een studio. Alle oefenruimtes hebben daglicht, een groot verschil met voorheen toen ze in de kelder zaten.

Deze verdieping is extra hoog. Daar profiteren de twee grote studio's van: Muziek XL en Theater XL. In Muziek XL treden koren, orkesten en bands op voor maximaal 120 bezoekers op een uitschuifbare tribune.

Aan de kant van het Forum liggen de hout- en machinewerkplaats. In deze hoge ruimte maken cursisten meubels en vanaf het Forum kun je meekijken. Op de hoek liggen de ateliers voor keramiek en boetseren, met uitzicht over de binnenstad en een aparte ruimte voor de ovens en een spuitcabine. Hier leer je pottenbakken, glazuren en boetseren. Let ook hier op de gekleurde voegen tussen de witte tegels bij de wasbakken.

Verder zijn er op deze verdieping kantoren voor de medewerkers van Tumult, Tumult in de buurt, Tumult in het onderwijs en de provinciale functies KultuurLoket, POPgroningen en Kunstbende.

Tweede verdieping

In dit deel liggen Theaterstudio 1 en 2, een kostuumruimte, een atelier voor tekenen en schilderen, het grafiekatelier en een muziekoefenruimte. Aan de oostkant liggen de foyer en de Rode en de Groene Zaal, elk met een eigen backstageruimte. Beide zalen bieden plek aan 125 bezoekers en zijn bedoeld voor voorstellingen van amateurgezelschappen.

Rode Zaal

De Rode Zaal ligt aan de kant van het Forum en is gebouwd als doos-in-doos. Dat is de meest effectieve manier om geluid tegen te houden. Binnen de bestaande ruimte staat een volledig losse binnenruimte, met een staalconstructie op rubbers. Zo komt er geen lucht- of contactgeluid doorheen. Boven de zaal bevindt zich een zogenoemd tension grid: een ijzeren net waarop de theatertechniek is aangebracht. De zaal is dubbel hoog en het bestaande raampatroon zorgt voor prachtig daglicht.

Groene Zaal

De Groene Zaal aan de kant van de Sint Jansstraat is een akoestische zaal met een vlakke vloer en een balkon. Met verhoogde podiumdelen en losse stoelen bouw je er een tribune, en de zaal is makkelijk aan te passen aan een andere opstelling. Bewust heeft deze zaal geen doos-in-doosconstructie gekregen, zodat je hier een beetje van het tumult in het gebouw blijft ervaren.

Derde verdieping

De derde verdieping staat grotendeels in het teken van muziek. In het westelijke deel liggen acht muziekoefenruimtes rond het trappenhuis. Aan de oostkant liggen nog een muziekruimte en de Kamer Rood en de Kamer Groen. Deze kamers hebben elk een eigen douche en zijn bijvoorbeeld te gebruiken als kleedruimte voor de Rode en Groene Zaal.

Vierde verdieping

Bovenin liggen de Theaterzolder, het fotografielokaal, een muzieklokaal en een tweede atelier voor tekenen en schilderen. Vanaf hier heb je een prachtig uitzicht op de Martinitoren en over de binnenstad.